Schattingen omtrent een zombillion en de impact op economische modellen

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker in de discussie, vooral in kringen die zich bezighouden met macro-economie en de mogelijke gevolgen van langdurige perioden van lage rentevoeten en kwantitatieve versoepeling. Het concept verwijst naar een hypothetische situatie waarin een aanzienlijk deel van de economie bestaat uit bedrijven die alleen in staat zijn om rentebetalingen te doen, en niet om hun schulden af te lossen. Deze bedrijven, vaak aangeduid als 'zombiebedrijven', worden in leven gehouden door goedkope leningen, waardoor de economische groei wordt geremd en de toewijzing van middelen wordt verstoord. De implicaties van een toenemend aantal zomb bedrijven kunnen verstrekkend zijn.

De financiële crisis van 2008 en de daaropvolgende beleidsreacties, zoals de invoering van extreem lage rentevoeten door centrale banken, hebben een klimaat gecreëerd waarin zombiebedrijven kunnen floreren. Door de kosten van lenen kunstmatig laag te houden, is het voor bedrijven met zwakke fundamentele onderbouw gemakkelijker geworden om te overleven en in bedrijf te blijven, zelfs als ze structureel niet levensvatbaar zijn. Dit fenomeen heeft geleid tot bezorgdheid over de langetermijneffecten op de productiviteit, innovatie en economische veerkracht. Een gezonde economie heeft een constante vernieuwing van bedrijven nodig, waarbij minder efficiënte bedrijven plaatsmaken voor meer dynamische en innovatieve ondernemingen.

De Oorsprong en Evolutie van Zombiebedrijven

Het idee van 'zombiebedrijven' is niet nieuw. Het concept werd populair gemaakt door onderzoek van de Bank for International Settlements (BIS) in de jaren 2010. In hun analyses concludeerden ze dat een toenemend aantal bedrijven in ontwikkelde economieën moeite had om hun rentebetalingen te dekken uit hun winst, wat suggereert dat ze afhankelijk waren van voortdurende herfinanciering om te overleven. Deze bedrijven bleven in bedrijf, ondanks dat hun fundamentele economische levensvatbaarheid in twijfel werd getrokken. De oorzaken van dit fenomeen zijn complex en omvatten factoren zoals structurele veranderingen in de economie, technologische disruptie en een gebrek aan aanpassingsvermogen van sommige bedrijven. De trage herstructurering van de economie na de financiële crisis van 2008, mede door overheidsinterventies, heeft er ook toe bijgedragen dat zombiebedrijven konden blijven bestaan.

De Rol van Lage Rente Voeten

Lage rentevoeten, bedoeld om de economische groei te stimuleren, hebben onbedoeld een broedplaats gecreëerd voor zombiebedrijven. Bedrijven die anders failliet zouden zijn gegaan, kunnen door de lage rentevoeten hun schulden herfinancieren en blijven opereren, waardoor er een kunstmatige ondersteuning van de economie ontstaat. Dit leidt tot een minder efficiënte allocatie van kapitaal, omdat middelen worden vastgehouden in bedrijven die weinig potentieel hebben voor groei of innovatie. De markt kan hierdoor niet efficiënt werken en de productiviteitsgroei wordt belemmerd. Het is cruciaal om te realiseren dat lage rentevoeten op zichzelf geen slechte zaak zijn, maar de langdurige blootstelling eraan kan onbedoelde negatieve effecten hebben.

Indicatie	2010	2020
Aandeel Zweedse bedrijven dat rentebetalingen niet uit winst kan dekken	8%	18%
Aandeel Amerikaanse bedrijven dat rentebetalingen niet uit winst kan dekken	5%	12%
Aandeel Japanse bedrijven dat rentebetalingen niet uit winst kan dekken	12%	25%

Zoals de bovenstaande tabel laat zien, is het aandeel bedrijven dat moeite heeft met rentebetalingen significant toegenomen tussen 2010 en 2020 in verschillende ontwikkelde economieën. Dit benadrukt de groeiende prevalentie van zombiebedrijven en de noodzaak van een kritische beoordeling van het huidige economische beleid.

De Economische Gevolgen van Zombiebedrijven

De aanwezigheid van een groot aantal zomb bedrijven heeft aanzienlijke negatieve gevolgen voor de economie als geheel. Ten eerste belemmert het de productiviteitsgroei. Zombiebedrijven zijn doorgaans minder productief dan gezonde bedrijven en houden middelen vast die efficiënter kunnen worden ingezet. Ten tweede onderdrukt het de investeringen. Omdat zombiebedrijven in bedrijf worden gehouden, is er minder ruimte voor nieuwe, innovatieve bedrijven om te ontstaan en te groeien. Ten derde kan het leiden tot een verkeerde allocatie van kapitaal, waardoor de marktefficiëntie afneemt. De focus op het redden van falende bedrijven kan de aandacht afleiden van het ondersteunen van veelbelovende, groeiende bedrijven.

Impact op Innovatie en Concurrentie

De aanwezigheid van zombiebedrijven kan de innovatie en concurrentie in de markt verstikken. Wanneer middelen worden vastgehouden in bedrijven zonder toekomstperspectief, is er minder kapitaal beschikbaar voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling en nieuwe technologieën. Dit remt de vooruitgang en kan leiden tot een lagere economische groei op de lange termijn. Bovendien kan de concurrentie afnemen, doordat zombiebedrijven hun prijzen kunstmatig laag kunnen houden, waardoor het moeilijker wordt voor gezonde bedrijven om te concurreren. Dit leidt tot een minder dynamische en veerkrachtige economie.

• Verminderde productiviteitsgroei
• Lagere investeringen in innovatie
• Verkeerde allocatie van kapitaal
• Verminderde concurrentie en dynamiek
• Verhoogde financiële fragiliteit

De bovenstaande lijst geeft een overzicht van de belangrijkste negatieve gevolgen van de aanwezigheid van zombie bedrijven op de economie. Het is essentieel om deze problemen te erkennen en effectieve maatregelen te nemen om ze aan te pakken.

De Rol van Overheid en Centrale Banken

Zowel overheden als centrale banken spelen een cruciale rol in het aanpakken van het probleem van zombiebedrijven. Centrale banken moeten een evenwichtig monetair beleid voeren, waarbij ze de noodzaak van lage rentevoeten om de economie te ondersteunen afwegen tegen de risico's van het creëren van een klimaat waarin zombiebedrijven kunnen floreren. Overheden kunnen structurele hervormingen doorvoeren om de economie te stimuleren en de aanpassingsvermogen van bedrijven te verbeteren. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat ze de regelgeving vereenvoudigen, de arbeidsmarkt flexibeler maken en investeringen in onderwijs en onderzoek en ontwikkeling bevorderen. Een proactieve aanpak van het aanpakken van structurele problemen is essentieel voor het voorkomen van verdere accumulatie van zombiebedrijven.

Het Belang van Structurele Hervormingen

Structurele hervormingen zijn cruciaal om de onderliggende oorzaken van zombiebedrijven aan te pakken. Dit omvat het verbeteren van de concurrentie, het verminderen van bureaucratie en het creëren van een investeer-vriendelijk klimaat. Door de economie flexibeler en dynamischer te maken, kunnen bedrijven zich gemakkelijker aanpassen aan veranderende omstandigheden en kan de allocatie van middelen efficiënter worden. Het is belangrijk om te erkennen dat structurele hervormingen vaak politiek gevoelig zijn, maar ze zijn noodzakelijk om de economische veerkracht en duurzame groei te waarborgen.

1. Verbeteren van de concurrentie op de markt
2. Verminderen van bureaucratie en administratieve lasten
3. Bevorderen van investeringen in onderzoek en ontwikkeling
4. Flexibiliseren van de arbeidsmarkt
5. Stimuleren van ondernemerschap en innovatie

De bovenstaande lijst geeft een overzicht van enkele van de belangrijkste structurele hervormingen die kunnen worden doorgevoerd om de economie te versterken en de accumulatie van zombiebedrijven te voorkomen. Het is belangrijk om te benadrukken dat deze hervormingen vaak tijd kosten om hun volledige effect te sorteren, maar ze zijn essentieel voor het creëren van een duurzame economische toekomst.

De Toekomst van Zombiebedrijven

De toekomst van zombiebedrijven is onzeker en hangt af van een aantal factoren, waaronder de toekomstige rentevoeten, de economische groei en het beleid van overheden en centrale banken. Als de rentevoeten stijgen, zullen zombiebedrijven het moeilijker krijgen om te overleven en zullen er meer faillissementen volgen. Dit kan op korte termijn pijnlijk zijn, maar het kan ook de weg vrijmaken voor nieuwe, innovatieve bedrijven om te ontstaan en te groeien. Het is essentieel om te anticiperen op deze ontwikkelingen en proactieve maatregelen te nemen om de economische impact te minimaliseren en de overgang te vergemakkelijken. Een gezonde economie is in staat om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden en om de middelen efficiënt te alloceren.

De Implicaties voor Beleggers en Financiering

Beleggers moeten zich bewust zijn van de risico's die verbonden zijn aan het investeren in bedrijven met zwakke fundamentele onderbouw. Het is cruciaal om grondig onderzoek te doen en de financiële gezondheid van bedrijven zorgvuldig te analyseren voordat er investeringsbeslissingen worden genomen. Financieringsinstellingen moeten ook voorzichtig zijn bij het verstrekken van leningen aan bedrijven met een hoog risico op wanbetaling. Het is belangrijk om een realistische beoordeling te maken van de terugbetalingscapaciteit van bedrijven en om voldoende zekerheden te eisen. Door verantwoorde investerings- en financieringsbeslissingen te nemen, kunnen beleggers en financieringsinstellingen bijdragen aan een stabielere en veerkrachtigere economie. Een kritische blik en een zorgvuldige risico-afweging zijn essentieel in deze context.